Popeye (Temel Reis) güçlü bir öyküyle çocukların ıspanak yemesini sağladı. Ancak çocuklar ıspanak yemeyi değil, olası etkilerini sevdi.
Çünkü ıspanağın tadı vaka. Öykü bunu değiştiremez. Vaad edilen etkinin de kendini göstermemesi ile damak tadından verilen taviz geri çekilir.
Pazarlama ise kol verir, tat veya kalite değil.
Atanmış işi ele alış biçimi kişiden kişiye özellik gösterir. Ancak uzun vadede kazandıran tek bir tutum vardır:
“Bana ne yapacağımı söyle, nasıl yapacağıma karışma!”
İş veren ve görenin ihtiyaç duydukları karşılıklı güven ve cesaret bu beyanda gizlidir.
Az bulunur.
Victoria’s Secret harika bir marka ismidir. Adidas ise aynı ölçüde çok kötü bir seçim.
Ancak bu tespit hiçbir şeyi değiştirmez. İkisi de milyar dolarlık şirketlerdir.
Odağını değiştir.
Geçen gün eve temizlikçi kadın geldi. Dikkatle uyarıp yapma dediğim ne varsa yapıp birkaç zarara sebep oldu. Bunu kötü niyetle yapmadı… Sadece yapılması gerekenin ondan talep edilenden daha çok olduğuna kendini ikna etmişti.
Yanıldı.
Bir açılışta uzun bir konuşma yapması beklenen Lincoln şunları söyler:
“Bana verilen görev, bayrağı göğe çekmek. Mekanizmada sorun olmazsa bunu yapacağım. Bayrak göğe çekildikten sonra onu orada tutma görevi halka düşecek. Konuşmam bu kadar (Gülüşmeler ve alkış).”
Bu “Bazen sadece senden isteneni yap, ne eksik ne fazla!” düsturunu izah eden harika bir örnektir. Çünkü her zaman tüm olgu ve gerçeklere hakim olamazsın. Bu mümkün değildir.
Konumun, ünvanın ne olursa olsun bazen sadece asker olman gerekir.
Bir işin değeri aldığı kritik ve bunlara verdiği karşılık ile ölçülür.
İşin eleştirilmiyorsa bir işe yaramıyor demektir.
Eleştirisi bol işler üret ve nihayetinde ‘yapıcı’ olanları tasnif edecek erdemi göster.
Gerisini rahmetli dedemin tabiriyle: Salla da salla, yar salla…*
Salla gitsin.
*Kendine has bir melodisi var…
Hangi tarafta olursan ol her zaman destekçi bulursun.
“Dünya savaşlarını başlatalım mı?”
“Bu adamı asalım mı, asmayalım mı?”
“Ay’a gidelim mi gitmeyelim mi?
“Yeni anayasaya evet diyelim mi, demeyelim mi?”
Kabile kimliklerimiz; Müslüman veya Hristiyan, Fenerbahçeli veya Galatasaraylı, soğanlı veya soğansız menemenciye kadar karmaşık bir dünyaya duygusal tepkiler verir.
Ancak kimlikler bencil ve dikkatle ele alınmamış seçimler sarmalına girdiğinde artık mesele seçim değil doğru ve yanlıştır.
Yarın yine taraf olacağın kesin. umalım ki, doğru taraftasındır.
Sık uçan bir yolcu olarak bonus miller topluyorum. Bugüne kadar ise hiç “Geçerliliğini yitirecek milleriniz…” uyarısı almadan kullanım yapmadım.
Çünkü bazı ürünler; bonuslar, ekstra indirimler, stok fazlaları vd. tehdit ile dikkat çekmeye ihtiyaç duyar. Bu bir pazarlama sahtekarlığı, tuzağı falan değildir. Sadece ekstra olana karşı tutumumuz böyledir; ekstra ise bekleyebilir, sonra harcanabilir veya gözardı edilebilir.
Şimdi, lütfen dikkat et:
Aynı şekilde bazı kişisel özelliklerin, insanlara yaklaşımın veya işinde takındığın tutum fazlalar, ekstralar içeriyor olabilir. İnsanlar bu ekstraları sanki hep varsayılanmış gibi görmezden gelebilir.
Her ekstran için bir son kullanma tarihin olsun. Çünkü ekstra şımartır.
“Parayı veren düdüğü çalar” mı? Her zaman değil.
Bu çok içselleştirdiğimiz atasözü bir kültürel koddur ve çoğu durumda yanlış okunur. Mesela uluslararası sularda yüzdüreceğiniz bir askeri “Süper Uçak Gemisi” inşa etmek 8-12 milyar $’a* mal olur. Ama yapamazsınız çünkü bu ürün paradan çok know-how’un konusudur.
Bu “Bir şeyleri yapabilme bilgisi veya kabiliyeti” ise ancak zamanla kazanılır. Bu nedenle Türklerden daha iyi baklava veya İtalyanlardan daha iyi pizza yapabilmeniz için para yetmez; 1000 yıl geriden başlamanız gerekir.
Kültürünüzü nasıl beslediğiniz, bu konularda ne kadar talim yaptığınız ve bu bilgiyi nasıl kurumsallaştırdığınız anahtar meselelerdir. Ve evet, parayla saadet olmaz.
*Türkiye’nin ihracatının sadece %5’i.
Dün alışveriş merkezinde telefonumu şarj edecek bir yer araken CPR isimli bir mağazaya denk geldim. Telefon tamircisi. Yabancı yatırım.
Hep takarım böyle girişimlere. ABD’den İstanbul’a telefon tamiri ile şubeleşmek bizim aynı sektördeki pasifliğimizin göstergesidir. Burada millilik/yerlilik falan kasmıyorum ama bariz ve yalın böyle bir ticaret, emek yoğun ekonomimizden gelişmiş bir ülkenin sermayesine kaymamalı.
Her neyse…
Dükkana girdim.
Ben: Merhaba, telefonumu şarj edebileceğim bir yer var mıdır etrafta?
Satışçı: Biz halledelim abi. Sen geç şöyle otur, kablo getireyim…
Telefonumu şarj ederken malum bu markanın kime ait olduğunu, tam olarak ne iş yaptıklarını sordum. Hepsine net cevaplar verdiler.
Üzerinize afiyet brikaç gündür öksürüyorum. Nasıl olduysa şiddeti ve aralığı orada otururken arttı. Durumu biliyorsunuz, insan çekiniyor…
“Yahu kusura bakmayın, Covid değilim… Yakın zaman testim var(…)” cümlemi bitirmeden “Yok abi sıkıntı yok rahatına bak…” denerek su ikram edildi.
Dedim ki, “Sizi güzel eğitmişler”, başını salladı, onay geldi. Telefon şarj olurken borçlu hissettiğim için değil, yaklaşımdan keyif aldığım için bir şeyler satın almak istedim.
Etrafa ne kadar baktıysam da kendime uygun bir şey bulamadım. Zorladım, hediye bakındım ama o da içime sinmedi.
O sırada telefonum şarj oldu. Notlarıma göz gezdirirken alışveriş listemde “Powerbank al” notuna denk geldim. Fi tarihte yazılmış ve unutulmuş bu ihtiyaç, nokta atışı bir denk geliş.
Denk gelme üzerine birçok metafor vardır. Ama hiçbiri Lincoln’ün “Ben hazır olacağım ve şansım birgün gelecek!” mottosu kadar lakonik değildir.
Pazarlama hazır olmalıdır. Pazarlama problem çözmeye hazır olmalıdır.
Daha sonra bu markayı ve web sitelerini inceledim. Şöyle bir sloganları var:
“Biz her şeyden önce problem çözücüyüz.”
Öyleymişsiniz gerçekten. Tebrikler.
Bugün de neredeyse her gün olduğu gibi satış araması aldım. Önerdikleri ürün ilgimi çekiyordu ama o an için bu kararı verecek durumda değildim.
Ben: Yurt dışındayım. Bu numaradan size ulaşabileceksem ismimi not edin lütfen, ben sizi arayacağım.
Satışçı: Efendim ne zaman dönüyorsunuz? Haftaya Pazartesi arasam uygun olur mu?
Ben:!!!+&#=@/+%?
Satış ekibine ısrarı öğrettiğinin farkındayım ama şöyle düşün: Bana ulaştın, girişi yaptın ve derdini anlatabildin. Takiben: “Eğer ilgileniyorsanız beni bu numaradan istediğiniz zaman arayabilirsiniz, vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz.”
Daha güzel bir alternatif değil mi? Niye ısrar?