“O daha iyi…” sık duyarsın.

Ve hep daya iyisi vardır.

Bazen daha iyinin problemi varlığı değil hep kıt tarafta olmasıdır.

Bu ise bir bakıma bir adil dağılım ve fırsatların eşitliği problemidir*.

Ve evet, zor bir problemdir.

Çünkü özgürlük, adalet ve eşitlik daha iyiye erişim için anahtardır.

O daha iyiyse bu üçlü lehine çalışıyor demektir.

*Maruz kalanın eşit ölçüde çok çalıştığını varsayıyoruz.

Hatalar önlenebilirdir. Bu sadece bir tespit değil bir olgudur* da.

Hata ile kaza (İstem dışı zarar) arasında ise çok belirgin bir çizgi vardır.

Ve genellikle ikisi birbirine karıştırılır.

Blog’ta bir imla veya içerikteki sorun kazanın konusu iken, bugün Akabe* limanında yaşanan ve 10 kişinin ölümüne neden olan olay ise bir hatadır.

Ülkemizin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik durum bir kaza değil, bir hatadır.

Hatalar ise kazaların aksine beklenmedik, olağanüstü koşulların değil, seçimlerin sonucudur.

Dikkatsizlik, cimrilik, inat ve kibir…

Geçiştirilmemelidir.

Politik olanla argümanın sorgulandığı faydalı bir tartışma yapamazsın ve üretken olamazsın.

Çünkü politik olan için gerçekler, doğruluk ve etkinlik önemli değildir.

Yarın uyanıp adım atacağın dünya yine aynı, eski politik dünya olacak.

Tartışma. Olgulara odaklan. İşini yap.

Nihayetinde zaman politik olanın aleyhine işliyor.

Motivasyon gelişim gösterme ile korelasyondadır.

Yüksek motivasyon bazen yanlış anlaşılır çünkü insanların çoğu kısa vade sonuçlara odaklıdır.

Oysa motivasyonu yüksek kişiler aktif varlıklardır.

Gelişim onları daha da motive eder dolayısıyla kalkınma onlar için bir kültüre dönüşür.

Kalkınma bir kültürse mayası motivasyondur.

Evet, mayanın kokusu keskindir ve bazsını rahatsız edebilir. Ancak gelişim için tek katalizördür.

Sabret ve dinle; gelişecektir.

Bilirsin çok yazdım: Satış skorla, pazarlama sıra dışı olanla ilgilenir.

İki kavram da aynı toprağın mahsülü iki farklı nebat gibidir. Aynıyken bir o kadar farklıdır.

Haliyle karıştırılır ve bu gayet normaldir.

Üst segment bir mağaza giriyorum…

Satış elemanı: Size nasıl yardımcı olabilirim?

Ben: Kolay gelsin (Yüzüne bakmadan yürüdü).

Bana yardımcı olabileceğine inanmam için alternatif:

Satış elemanı: Hoş geldiniz, ceketiniz ne kadar güzelmiş, nereden aldınız?

Ben: (Gülümsedi, artık muhabbete hazır) Hoş bulduk (…)

Dükkanın dikkatimizi çekmiş olabilir, bu sana güveneceğimiz anlamına gelmez.

Skora takılmadan konuş bizimle, anla ve öğren. Sonra öğret ve sat.

Satışın kurağından pazarlamanın vahası bir kaç adım…

Bugün bir kişi bana “Meslektaşım…” diye seslendi.

Beni avukat zannetti. Bozmadım.

Bir devlet binasının girişinde ise danışma zannedildim.

Bazımız gün boyu yaşadığımız etkileşimlerin sadece eylemlerimizin ürünü olduğunu düşünür. Hatalıdır.

Bakışınız, kıyafetiniz ve durduğunuz yer bile kasıtsız sinyal verir.

Çoğumuz ise bilinçsiz ama güçlü birer alıcıdır.

İyi pazarlama bilinçli alıcısına anlaşılır sinyaller verir.

Bilinçsiz alıcısını ise eğitir.

Bugün yılın 172. günü.

172 gündür üstüne düşündüğün o problem hala çözülmedi.

Düşünmeye devam edersen geri kalan 193’ün de faydası olmayacağı kesin.

65 gün uyu. 68 gün dinlen. 60 gün çalış.

Eğer problemin Görelilik Teorisi değilse, hayli hayli, yetecektir.

Oto yıkamacı ile bir vakittir süren abuk diyaloglarımıza bugün farklı bir yön vermeyi denedim:

Yıkamacı: Abi hoş geldin…

Ben: Hoş bulduk…

Yıkamacı: Ne kadar vaktin var abi?

Ben: 1 ay abi.

Yıkamacı: (?)

Bu hizmet diğer benzerleri* gibi yine regülasyonun konusudur. Ve bürokrasimiz -malesef- çeteler tarafından yönetildiği için düzeltilemiyor.

Eğer başına buyruksan ve ben bu işi çözerim diyorsan formül şu:

Ys + (Bs*T) = K

K her zaman T’den büyük veya denk olmalıdır. Eğer küçülüyorsa iş modelin çalışamaz.

Bu hizmetleri sunarken sana verebileceğimiz en büyük katkı “Az şekerli olsun, lütfen”ölçeğindedir.

Bizim ne kadar zamanımız olduğu ise senin iş modelinin meselesi değildir, olmamalıdır.

Olursa batarsın.

Bugün bir arkadaşım Hotlix isimli bir şirket paylaştı.

1980 yılında kurulmuş bu Kaliforniya markası böcekli lolipoplar, çikolata ve atıştırmalıklar satıyor.

Şaka değil. Şöyle ürünleri var:

Entomofaji böcekle beslenme pratiğinin adı. Afrika ve Asya’da yaygın.

Ve senin/benim ilgimizi çekmese de bir piyasası var.

Talep, çok kuvvetli bir araçtır.

Ve kendini pazarlamacı olarak tanımlayan çoğu kişi talep hasat eder ama yaratamaz.

O çok farklı bir boyuttur.

Çünkü temel ekonomik varsayım hatalıdır: Bizler kâr kovalayan, uzun vade odaklı çalışan rasyonel oyuncular değiliz. Bilgiye erişim ve onu işleme eğilimlerimiz çok kusurlu.

Taleplerimiz çok primitif, arzularımız çok körpe.

Çerçeveni daralt. İlkel düşün. Çünkü talebin endazesi ilkel.

“Tutmaz bu fikir (?)” diyenlere kulak asma. Düşün ki, biri 1980’den beri, Dünya’nın en gelişmiş ülkesinde böcekli lolipop satıyor.

Aç tezgahını.

İsimlerle ilgili uzun yıllara dayanana ilkesel bir görüşüm var:

İsimler uydurmadır ve sadece birer göstergeden ibarettir.

Amerika kıtası ismini İtalyan bir kaşiften, severek tükettiğin sandviç ismini İngiliz kontu* John Montagu’nun yeme alışkanlığından alır.

Tabi ki, kökenbilim (Etmiloji) önemli ve saygın bir uğraştır çünkü ‘anlam’ arayışı insanoğlunun hayatta kalma mücadelesinden sonraki en önemli konulardan biridir.

O kadar ki, bu mesele topluluklar arası çatışmaların teması bile olabilir.

Bunu tuhaf bir paranoyaya dönüştürmüş Yunanistan’ın maceraları jeopolitik Makedonya kavgasından, gastronomi takıntılarına kadar uzanır.

Özgünlük saplantısına ise ‘tescil’ önemli bir çözüm sunar ve fakat, saldırgan ve fikri mülkiyete saygı göstermeyen uluslar** hep var olacağından kesin bir çözüm değildir.

Bu noktada sahneye tüm ihtişamıyla inovasyon ve teknoloji giriş yapar.

Apple’ın veya SpaceX’in ismini aşırmak size hiçbir fayda sağlamayacaktır. Çünkü bu şirketlerin değer zincirini koruyan uyduruk isimleri değil, enstitü ve ekiplerinin ürettiği inovasyon ve teknolojileridir. Ve bunlar kopyalanamaz ancak uyarlanabilir.

Türk Hava Yolları önemli bir markamızdır ancak çoğu iletişimci ve pazarlamacı arkadaşın çekince koydukları üzere gündem olan isim değişikliği ‘dramatik’ değil, sinir bozucu, gereksiz ve tesirsizdir.

Yarın Türk Hava Yolları’nın ismini Tulpar** olarak değiştirseniz; bu şirketin üstüne yük olacak pazarlama, avukatlık ve ofis giderleri dışında hiçbir etkisi olmayacaktır.

Yine bir Mısırlı yolcu, skyscanner.com üzerinden Kahire’den Milano’ya en uygun ve tek fiyat veren havayolu olarak Tulpar’ı bulacak ve biletini satın alacaktır.

Ülkemizin gezegenimize, THY’nin havacılık endüstrisine katkısı isimlerinin konusu veya ürünü değildir.

Hiçbir zaman olmamıştır.

Bu aşamada bunlara odaklanmak ancak gösteriş ve israfı telkin eden bir kültürün ürünü olabilir. Çok yazık.

*İngiltere’nin güneydoğusunda bulunan Sandwich kenti.

**Çin gibi.

***Tulpar