Camın buğulaşmasını engelleyen bir ürün satın aldım. Ambalajında “Lütfen İçmeyin!” uyarısı vardı.

Üretici bu uyarının anlamsızlığının farkında. Ancak bir noktada, biri bu ürünü içmiş, hasta olmuş ve üreticiyi sorumlu tutmuş.

Etrafımızda bu insanlar var. Yanlış seçimlerine, hatalı yatırımlarına suçlu arayanlar…

Onlardan biriysen şöyle düşün:

Internet’te hangi içerikleri tüketeceğine, nelere hayır veya evet diyeceğine, bugün ne öğrenmeyi seçeceğine kim karar veriyor?

Sen.

Hep işe yarayan ve hiç şaşırtmayan tek kısayol uzun yoldur.

Bu blogun gündemi motivasyon, hayat dersi veya koçluk değildir.

Ancak dikkat et:

Tutarlılık ve istikrar uzun yolun ürünleridir ve bu elementler istisnasız başarıya götürür.

Evet uzun yol sebat gerektirir ama kısa yolun tekrarı çoktur. Nihayetinde daha çok zaman kaybettirir.

Günümüzde sahtenin tespiti zordur. Çünkü sahteye biz gönüllü olduk: CGI’lar, Deepfake’ler ve aslında Internet’in kendisi büyük ölçüde sahtedir.

Sahtenin yaygın ve rağbet gördüğü mecrada iki komplikasyon yaşanır:

1- Caveat emptor (Latince: Alıcı sakınsın!) atmosferi hüküm sürer. Satıcı malının arkasında durmaz, alıcı paranoyaklaşır.

2- Picasso sendromu: Orijinal olan sahteden ayırt edilemez hale gelir.

Birincisi çok açıktır: Aynı içeriğe (Video, fotoğraf, haber vd.) bakan iki kişiden biri “Alıcı sakınsın!” etkisi altında en kötüsünü farz eder. Bu tutum iletişim problemlerine sebep olur.

İkincisi ise Picasso’nun meşhur öyküsündeki gibi gelişir:

Satıcılar piyasada dolanan eserlerin gerçekliğini test etmek için ustayı atölyesinde ziyaret ederler. Picasso’nun bir arkadaşı bu diyaloglara şahid olur. Usta aynı gün gelen 3-4 esere sahte deyip gönderir.

Arkadaşı bu eserlerden birinin gerçek olmasına rağmen neden sahte damgası yediğini merakla sorar. Picasso hiç tereddüt etmeden cevap verir: “Sık sık sahte resimler de çizerim!”

Birinci komplikasyon güven ikincisi değerleme ile ilgilidir. İşte bu yüzden ikisinin bir sahtenin hüküm sürdüğü bir piyasa/ekonomi, iş modeli veya pazarlama krize teşnedir.

Tanrıyla ve tümdengelirseniz bağlı her otoriteyle aranızda iki tür ihtilaf olabilir:

Koydukları kurallar uymazsınız veya otoritenin kapsamı nispetinde eylemlerini sorgularsınız.

Birincisi itaatle, ikincisi sorumluluk ile alakalıdır.

Birincisinde tüm suç açıkça otoriteye aittir ve bu alışveriş itaat eden için baştan çıkarıcı bir alışkanlığa dönüşebilir.

İkincisi ise cezalandırmayı veya eş koşmayı hedefleyen bir kovuşturma değil aksine geliştirmeyi, değiştirmeyi ve daha iyisini hedefler.

İkincisi şunu iyi bilir:

Sorumluluk üstlenmek, otoriteye bel bağlamak ve boyun eğmekten yeğdir.

Adil bir otorite ise buna dünden razıdır.

Bir araba tutkununun arabasının arızasıyla uğraşı ona en az sürüşü kadar haz verebilir. Aynı şekilde bir kayakçı için mesele en kolay pistten aşağı inmek değildir.

Mesele zorluk ve güzellikleri ile birlikte tutkun olduğun şeyi yaşamaktır.

Eğer yarın böyle bir iş için yola çıkmayacaksan, alternatiflerini sorgula.

Hayırlı haftalar.

Bugün telefonuna bakıp araba kullanırken diğer sürücünün dikkati sayesinde kazandan kurtuldun.

Mesai arkadaşının uyarısıyla o hatalı girdiğin siparişin binlerce liralık zararından yırttın.

Ve belki bu sabah; eşinin, annenin, arkadaşının uyarısıyla fermuarını kapattın, dişinin üzerinde kalmış artıktan kurtuldun.

Sen, tek başında düşündüğünden daha zayıfsın.

Bunu kabullenmek cesaret ister çünkü kontrolden vazgeçmek korkutur.

Ama hey! Kontrol, doğduğundan beri hiç sahip olamadığın bir illüzyondur.

Bir emtiayı veya hizmeti değerinin altından satmak üzücüdür.

Ancak bunu hangi yöntemle yaptığınız kim olduğunuzu veya olabileceğinizi gösterir.

Konkordato veya iflas “ilan” etmek çok yaygındır. Ve dikkat ederseniz hukuki terimin içeriği de kendisi gibi cesur değil yanar dönerdir.

“İlan” etmek… Son vermek, kabul etmek veya vazgeçmek değil ilan etmek.

İşiniz veya kötü bir alışkanlığınız söz konusu olduğunda iflas duyurunuz iki yöntemle gerçekleşebilir:

Birincisinde sizi bulunduğunuz noktaya getiren yanlışlarınızdan bir kısmını başkalarının (Devletin veya paydaşların) sırtına yükleyerek -ilan ederek-, muhtemelen sizi aynı sonuçlara götürecek stratejinizle sürünmeye devam edersiniz.

İkincisinde ise yenilgiye uğradığınızı kabul edip, bırakırsınız. Çünkü bittiğinizi fark etmiş olmak yeniden başlamak için ön koşuludur.

“Batan geminin malları bunlar!” bu bağlamda çok keyifli bir pazarlama mottomuzdur.

Yenilgiyi şık bir kabulleniştir. Belki üzücüdür ama dürüstlüğü eğlendirir.

Ve unutmadan; sizi gitmeniz gereken yere götürmeyen bir şeyden dürüstçe vazgeçtiğinizde, umduğunuzdan daha iyi bir gelecek keşfedebilirsiniz.

Zamanı iyi anlamak ve bugün vakıf olduğumuz şekliyle bir insan ömrünün neler yapabileceği veya nelere şahit olabileceğini iyi kavramak gerekir.

İstanbul’un fethine uzanan süreç 53 günlük bir kuşatmanın değil 154 yıllık bir devlet emeği ve hafızasının sonucudur. Yani İstanbul’u almak neredeyse dört neslin ömrüne mal olmuştur.

Gelin tartışalım…

TV’lerde izlediğiniz aydınlar distopya konuşmaz, çünkü distopya satmaz.

Distopya ise bir nevi yüzleşmedir. Ve bu yüzleşme çok yüzeysel şartlarda evinizdeki malzemelerle yapılabilir.

Mesela kurduğumuz şehirlerde ve bağlı olarak eğitim/adalet anlayışımızda çok ciddi sorunlarımız vardır. Çünkü inşa ettiğimiz sistemler hatalıdır.

Bununla yüzleşmeniz için trafikte minibüsçüyü veya taksiciyi suçlamaktan vazgeçip, öncelikle; kaldırımı olmayan, urbanizmi çökmüş, insana düşman inşa ettiğimiz şehirlere sitem etmeniz gerekir.

Bu tutum size zaman kazandıracak ve aynı zamanda onu anlamanızı kolaylaştıracaktır.

Çünkü yüzleştiğiniz problemin kapsamını kavramak çözüm için gereken süreyi hesap edebilmenin tek yoludur.

Bu yol ise İstanbul’u feth etmenin 53 günlük değil 154 yıllık bir problem olduğunu anlamanı sağlayacaktır.

İşte tam bu noktada gerçek pazarlama devreye girebilir ve karşılığı olmayan vaatler/ütopya satan propaganda ile yer değiştirebilir.

Para etmese de sizi distopyayla yüzleştirebilir.

Bazen insanlar yaptığınız işi sever ve bunu anlamak kolaydır (Bu blogu takip edip sürekli beğenen okurlarım gibi).

Bazen de yaptığınız iş sevilmez. Bu insanlar eleştirel yorum yapabilir, dükkanın olduğu caddeye uğramayabilir veya sadece umursamayabilirler.

Önerilerin hoşlarına gitmeyebilir, senden başka bir şey bekliyor veya ne yaptığını anlamıyor olabilirler.

Üç koşulda da hikayeni gözden geçir. “Neleri daha net anlatırsam düğüm çözülür?” sorusuna kafa yor.

Ancak her durumda; seni beğenmedikleri, eleştirdikleri veya karşı caddede yürümeyi tercih ettikleri için teşekkür et. Çünkü bu bir geri bildirimdir ve senin buna ihtiyacın var.

Sistemler eskir ve güncellenmesi gerekir. Ancak her güncelleme arzu edilen çözüme kavuşturacak diye bir kaide yoktur.

Çünkü bazen sorun görünüp anlaşılır ama çözüm üretmek mümkün olmayabilir.

Çünkü bazı durumlarda ‘çözüm’ daha fazla bilime, zamana ve belki şansa ihtiyaç duyabilir.

Çözümün kısa vadede olası görünmediği durumlarda; sorunu tanıdığınızı, çözümün mümkün olduğunu ve çözüm için ısrarcı olacağınızı tüm açıklığıyla taahhüt etmeniz gerekir.

Bu durumda sizi bekleyeceklerdir.