Saridje blog, sayfa 146

Üst komşumuzun kapı veya dolap menteşesini yağlaması gerekiyor.

Ancak belli ki, bu gıcırtı uzun bir müddettir komşumuz için sorun teşkil etmiyor.

Önerdiğim bu hızlı ve kesin çözüm ise bu arkadaşımızın muhtemelen diğer sorunlu meselelerine bir fayda sağlamayacak.

Çünkü yanlış giden çoğu şey yavaş yavaş yanlış gider.

Buna “Düşüş döngüsü” denir.

Satışların azaldı, enflasyonun yükseldi, para birimin çöktü, şehir planlaman tıkandı ve diğerleri: Bugünün değil, dünün problemleridir.

Gıcırtıyla başlar.

Kulak vermezsen başına düşer.

Belki yarın, bugün değil.

WhatsApp bugün çöktü. Daha önce de çökmüştü ama bu kez global çapta en uzunu oldu.

Bizim için iş saatlerine denk gelmesi ise birçok kişiyi düşündürdü.

Twitter’da bir kullanıcı şu soruyu sordu:

“Şimdi Meta bizden WhatsApp’ı açmak için 1$ istese verir misin?”

Aynı soruyu bu akşam üstü bir iş toplantısında, önemli işler yapan bir iş adamına sordum: “100$ verirdim” dedi.

Karşılığı nakit olmasa da bu servislerin hiç biri bedava değil. Bilgi nakitten daha geçerli bir emtia ve biz artık bunun farkındayız. 2018 yılında yaşam kalitesi üzerine yapılan bir araştırma insanların Google’dan ancak yıllık 17.500$ karşılığında vazgeçebileceklerini göstermişti.

Artık “Parayı veren düdüğü çalar!” netliği iş yapmıyor. Önce düdük, sonra bilgi. Bilgiyi paraya dönüştürmek artık Hoca’nın işi.

Ürüne, müşteriye ve değiş tokuşa bakış açını güncellemenin vakti geçiyor.

Bir halk lokantası işleteceksen işin ABC’si bellidir: Güler yüzlü servis, temiz mekan ve lezzetli yemekler.

Yok “Ben Michelin Yıldızlı bir restoran olacağım!” dersen, konumuz asgari müşterekler olmaktan çıkar.

Bu ise minimal ortak paydada değil, sadece bazımızın uzlaşmayı başardığı uçlarda buluşmayı gerektirir.

Asgari müşterekler umumu yola getirir ve işe de yarar. Ancak esnaf, ahali ile ihtilafı göze alarak ayrışan sanatkardan çok farklı bir konsepttir.

Esnaf idareci, sanatkar keşşaftır.

Aynı “İmkansız yoktur…” hokkabazlığı gibi “Sonsuza dek…” sık satılan bir başka kampanyadır.

Ve iki yönlü satılır (Buna geleceğiz).

Öncelikle, sonsuzluk konsept olarak hiç bitmeyen demektir. Ve evet, birçok şey bir insan hayatına kıyasla hiç bitmeyenler sınıfına girebilir. Dolayısıyla “(..)Türkiye Cumhuriyeti, ilelebet payidar kalacaktır.” önermesi bu yazıyı okuyan ve okuyacak birçok insan için doğru bir kehanettir.

Peki ya 5000 yıl sonrası? Osmanlı dağılalı 100 yıl, Roma toza dumana karışalı 1500 yıl geçti. Sadece 100 yıl içinde Avrupa’da sınırlar 45 kere değişti.

Sonsuzluk ölçüsüzdür, bu nedenle rasyonel hiçbir görüş sonsuzluğu sabit olarak kabul edemez. Bizim için sonsuzluk yoktur ve imkansızlık vardır. Bizim içinde bulunmadığımız bir sonsuzlukta ise ‘imkansız’ olmayabilir. Ölçeği ve bu farkı anlamak hayatidir.

Pazarlamanın farkında olarak veya olmayarak sattığı iki tip sonsuzluk vardır:

Eli Bol Sonsuzluk ve Tutsak Sonsuzluk.

Birincisi kaynakların, iyi olan şeylerin bitmeyeceğini telkin eden sonsuzluk söylemdir. Bu hayal kırıklıkları ve yılgınlıklar getirir. İktidar partisinin kitlesine yıllardır sattığı zehir budur. Mesela, su biter ve bitiyor. Devletler telaşla “Dişlerini fırçalarken suyu kıs!” telkinine yönelseler de artık biraz geç.

İkincisi, statü ile ilgilidir. Sen burada ve diğerleri oradadır. Buradaki konumuna alışman, bunun değişmeyeceğini bilmen gerekir. Bu sonsuza dek sürecektir. Bu seni kısıtlamak isteyen sistemin hayatını kolaylaştırır. Seni sonsuz esarete inandırır.

Sonsuzluk bize iki yönlü satılır. Birinicisi bolca tüketmen gerektiğini, kaynakların sonsuzluğunu öğretir. İkincisi ile statükonun korunması amaçlanır.

Birincisi deli saçması bir iyimserlik, ikincisi gerçek dışı bir kötümserliği işler.

Saat gibi çalışır. Gece ve gündüz gibi hayatının her anındadır.

Hayırlı haftalar.

Ürettiğimiz oyunların ekserisi çözülebilir ve sonuçlanabilirdir çünkü aksi olsa oynanmaz.

İmkansız oyun yoktur. Bu durumda tuzak olur. Binaenaleyh hayat bir oyun değildir çünkü imkansızlık bir olgudur.

“Hiçbir şey imkansız değildir…” tıpkı geri dönüşüm ve benzeri peri masalları gibi özneyi kısır döngü bir oyunun içine hapsetmeyi amaçlar.

Bunu, ‘zor’ olanla ‘imkansızı’ birbirine karıştırarak yapar.

Evet, zor olan zaman alır ve ‘imkânsız’ adı üstünde imkânsızdır.

Bugün şöyle bir reklam panosu gördüm:

“Yepyeni bir AirFryer, Karaca Air Pro Cook”

Bu Karaca.

Karaca ürün satmak istiyor.

Ama Karaca Türklere ürün satmak istemiyor.

Çünkü Karaca kendini Cupertino’daki Apple zannediyor.

Karaca gibi olma.

Kült filmin şu meşhur sahnesini hatırlarsın:

Eğer bu sahneyi asla hatırlamıyorsan, bu cümlede kullandığım “Asla”yı yersiz/gereksiz bulmuyorsun demektir.

Etrafımdaki Z’ler bu aralar hep “Asla”lı konuşuyor:

“Asla beni görmüyor…”, “Asla yiyemiyorum…” “Asla bana geri dönüş yapmıyor…” vs.

Acaba Z neslini taşıdığımız bu gelecekte çoğu şey sıfır toplamlı mı?

Sormaya değer.

Çünkü onları ‘asla’ anlamıyoruz gibi…

Borcam, Selpak, Pimapen ürün isimleri değil, birer markadır. iPhone ise bir “Akıllı Telefon” markasıdır. Samsung’tan telefon alırken “Bana bir iPhone lütfen!” demiyoruz.

Bazıları markanın ürün olarak anılması konusu ile övünür ancak anonim olmanın hiçbir şekilde Pazarlamaya faydası yoktur.

Bilinirlik kitleselin ortak algısında dar bir konsepttir. Ve öyle olmalıdır da.

Benim ismim Semih. İnsan değil.

Farkı bil. Ayrış.

Repost yapmayı sevmiyorum, biliyorsun. Ama bugün, bunun zamanı:

Dönmek Var (24 Şubat, 2022)

“Ölmek var, dönmek yok…” Tehlikeli bir klişedir. Bu cesuru değil, cahili motive eder.

Sıfır toplamlı bir oyun ise hikmetin, bilgenin işi değildir. Yanlıştan dönmek, tekrar gözden geçirmek, mukayese etmek, özür dileyip vazgeçmek güzel alternatiflerdir.

Yaşadığımız çoğu savaş, yokluk ve zulüm dönmek bilmeyen, yanlış otobüse binip inmemekte ısrar edenlerin ürünüdür.

Bugün havaalanı Fast Track’te şahit olduğum diyalog:

Görevli: Biniş kartınızı görebilir miyim?

Kadın: Niye, bana güvenmiyor musun?

Görevli: ?

Kadın: Az önce biri geçti, bakmadınız bile (Yalan, ben oradaydım).

Kadın: Çok salakça ya…

Görevli: (Gülüyor).

Bazen insanların probleminin ne olduğunu veya neye yıldığını anlamakta zorlanırsınız.

Olağandır.

Ancak insanların çoğu, aslında ne istediklerini bilmeden bir ömür yaşar.

“Ne istiyorsun?” anahtar bir pazarlama sorusudur. Ve sadece bir soru değil, bir ders temasıdır. Önce anlamı öğretilmeli, sonra cevapları alınmalıdır.

Zor iş lakin güzel bir başlangıç noktasıdır.