Saridje blog, sayfa 133

Niels Bohr’a “Sen bilim insanısın, kapının dışına nal asarak kötü ruhlardan korunmaya çalışmak sana yakışıyor mu?” diye sorduklarında “İnanmasan da işe yarıyor dediler!” cevabını verir.

Ne kadar bilirsek bilelim, nihayetinde bilmediklerimizin hep galip geleceği bir evrenin parçasıyız. Bilmediklerimize, ölçemediğimiz olasılıklar ve durumlara oynayanların bildiği tek şey bu.

Yarın bildiklerinden başla. Bu suistimale fırsat tanıma.

Ve bildiklerin yetmiyorsa yeni bir şeyler öğren.

Hayırlı haftalar.

ABD’de Powerball piyangosunu kazanma olasılığınız 292 milyonda 1’dir.

Türkiye’de 10 milyonda 1.

Bir astroloğun yıl içinde bir güne oynaması ise 365’te 1 ihtimaldir.

Çok yüksektir.

Mesleğin kahinlikse ve tutarsa büyük kazandırır.

Denemeye değerdir.

Sence dinlemeye değer mi?

Başlık bu kadar büyükse içerik küçüktür.

Amerikan Trafik Güvenliği İdaresi’ne (NHTSA) göre ölümle sonuçlanan trafik kazalarının %9’u ve genel olarak %13’ü; araba kullanırken mesajlaşanlar yüzünden gerçekleşiyor. Bu alışkanlık 2023 itibariyle yaklaşık olarak 50.000 kazaya neden oldu. Son 4 yılda, her yıl ortalama 450 kişi bu nedenle hayatını kaybetti. İyileşme yok.

Ve hayır, bu ve benzeri problemleri pazarlama ile çözemezsiniz. Çünkü “Bile bile!” yapmak (Bugünlerde çok sık kullandığımız bir kalıp) bize sadece biliyor olmanın yetmediğini, anlamanın ne kadar elzem olduğunu gösterdi.

Temel olarak anlatmak ise bilgiyi ilk transfer edenin görevidir.

Yer çekimi bilmekle onu anlamak farklı şeylerdir.

Okulda başlar.

Eğitimle başlar.

İşin kamu spotuna, pazarlamaya kaldıysa geç kalmışsın demektir.

14 Ekim 2023 tarihinde Güneş tutulması gerçekleşecek. Bu bir tahmin değil.

Olacağına inansanız da inanmasanız da, daha önce bu deneyimi yaşamış olun ya da olmayın bu gerçekleşecektir.

“8 Mart’ta deprem olacak!” ise “8 Mart’ta herkesin korktuğu o şey gerçekleşmeyecek!” veya “Aşikar olan bir şey artık apaçık hale gelecek!” önermeleri kadar değersizdir.

Evet, bir şeyler olabilir ama sen tahmin ettiğini düşündüğün için değil.

Herkesin faydası için lütfen, kendine başka bir uğraş bul.

Artık çok az şey arzu ettiğimiz gibi çalışmıyor. Buna bağlı olarak da çalışmayan sistemlere karşı müsamaha toleransımız eşit ölçüde eriyor.

Ve çok hızlıyız. Her zaman olduğumuzdan daha dakikiz. Dünya’nın bir ucundaki yakınımız ile anında görüşebiliyoruz. Artık sabrımız kısa süreli duraksamalara bile yetersiz kalıyor.

Bu ekosistem içinde bozulamazsın ve gecikemezsin.

Mazeretli veya mazeretsiz.

Kabul etmiyoruz.

Nisan 17, 2022

***

Dün bir tasarım blogunda CBC’yi kaynak gösteren çok ilginç bir makale okudum.

Amerikada bir mimarlık ofisi “Stratejik dizayn(?)” dedikleri bir konseptle olası silahlı bir saldırıda kayıpları en aza indirecek bir okul tasarlamışlar.

Problemin kökenine değil de semptomlara odaklanmak irrasyoneldir.

İlliyeti düzeltebileceğiniz noktada sonuçlara karşı cephe açmak deliliktir.

Diğer taraftan İstanbul Depremi gibi zıt durumlarda: Problemin kökeni tamir edilemezdir.

Kökeni çözümsüz bu problemlerin ise bilanço zararı minimumda tutulur.

Yani ikincisi önlem, birincisi düzeltme ile alakalıdır.

Birbirine karıştırıldığında hasar kronikleşir.

Sağlıklı bir tartışmanın başlangıç noktası sağlıklı dinlemedir.

Bizde neredeyse her tartışma bir söz kesme yarışına dönüşür ve genellikle söz kesme “Beni doğru anlamadın, bana biraz daha zaman ver!” refleksi ile yapılır.

Bu heyecanın arkasındaki kusurlu kanı; anlamakla uzlaşmak arasındaki farkı anlamamış olmaktan kaynaklanır.

Seni anlıyor olmam seninle aynı fikirde olduğum anlamına gelmeyebilir.

Evet, anlamak güzel bir başlangıç noktasıdır. Mamafih, o da dinlemekle başlar.

Birbirimizi dinleyelim ve anlayalım.

Uzlaşmayalım.

Sorun yok.

Bir hahamın eşlik ettiği zengin bir Yahudi davetinde söyle bir diyalog yaşanır:

Haham: Teveccühünüze minnettarım ama ben sadece kusurlu bir kulum, bunu lütfen dikkate alın.

Ev sahibi: Hepimiz öyleyiz sevgili Rabbi, varlığıma ve gücüme aldanmayın ben de bir hiç kimseyim.

Masanın sonunda oturan ve bu tevazu atmosferinin bir parçası olmaya gayret gösteren bir yoksul söze şöyle katılır: “Hepimiz öyleyiz. Gerçekten de bir hiçten ibaretiz!”

Bunun üzerine ev sahibi öfkeyle hahamın kulağına eğilir: “Bu kim olduğunu düşünüyor ki, kendini de hiç kimse zannedebiliyor!” der.

İşin şakası bir tarafa, sol Yahudi cenahının bu meşhur fıkrası aslında çok önemli bir sınıf problemini kritik eder.

Alçakgönüllülük, tevazu ve mahviyet adına ne derseniz; baskı ile yönetilen birçok toplumda gizli bir imtiyaza dönüşmüştür.

Tevazunun kamufle ettiği ve ülkemizi işgal eden bu gizli imtiyaz çok tehlikeli ve güçlü bir silahtır.

Dikkat edin.

Eğer yeni bir koşul, yeni bir tutum ve yeni bir bilgi o sımsıkı sarılıp kopamadığın fikrinden uzaklaşmana, en azından bir kaç adım geri gelerek tekrar gözden geçirmene yetmiyorsa: Fikri bir esaret altında yaşıyorsun demektir.

Bu aşamada özgür iradeden bahsetmek anlamsız olur.

Ve bugün ona her zamankinden daha çok ihtiyacımız var.